خانه انجمن ها انجمن امامت برخی از پيامدها و تأثيرات حضور امام رضا(علیه‌السلام) در ايران را ميتوان به شرح زير برشمرد:

در حال نمایش 1 نوشته (از کل 1)
  • نویسنده
    نوشته‌ها
  • #10576
    ناشناس
    غیرفعال

    ۱. رشد علوم اهل بیت(ع) وشکل گیری مراکز علمی و گسترش تشيع

    از جمله تکالیف الهی ائمه (علیهم‌السلام) ارشاد و هدايت  عمومی مردم و رهنمون آنها به قرآن و سيره پيامبر (ص) است، تعليم و تربيت مردم و توجه دادن آنان به علم و دانش و مبارزه با انواع ناداني‌ها، جهالت‌ها و شبهات و سرانجام تربيت شاگردان، عالمان و انديشمندان بوده در زمره همین تکلیف الهی است.

    امام رضا(علیه‌السلام)  چه در مدينه و چه در مرو، فعالیت علمی وپاسخگویی به شبهات وسئوالات مردم را جدی می گرفت ، وبه مردم  فرمود: دانش ما را فراگيريد و به مردم ياد دهيد، زيرا اگر مردم زيبايي سخن ما را بدانند، از ما پيروي ميكنند. »[1] و فرمود: «من در روضه منوره نبوي مي نشستم، در حالي كه علماي بسياري در مدينه حضور داشتند، هنگامي كه يكي از آنان در پاسخ سئوالي در مي ماند، همگي آنان، افراد را به نزد من مي فرستادند و من پاسخگوي سئوالات آنان بودم.[2]
    امام به محض حضور در مرو ضمن ادامه همین تکلیف، براي رشد فرهنگ و اعتقادات مردم خراسان بسيار تلاش نمود؛  مناظره هاي علمي با اهل كتاب و نحله هاي فكري گوناگون، موجبات تثبیت عقاید دینی مردم و اعتلاي معرفت و بينش ديني جامعه مسلمین را  فراهم آورد. شمار مناظرات امام رضا(ع) با اهل كتاب و نمايندگان مسيحيان، يهوديان، مانويان، زرتشتيان، صابئين و فرق اسلامي بسيار است.[3]
    با توجه به جوّ عقلگرايي كه معاصر امام بوجود آمده بود و فرقه هاي گوناگون در منازعات فکری بودند و عقل گرایی در مسائل كلامي و ديني در اوج بود، حضور امام رضا(ع) براي تبيين و تحكيم مواضع شيعه و رفع شبهات از آن و رهنمون شيعيان بسيار ضروري و مفيد مي‌نمود.[4]

    با شناخته شدن امام در مناظرات، انظار عموم مسلمین به سوی امام جلب شد ومردم برای پاسخ گرفتن در سئوالات وشبهات به آن حضرت روی آوردند ؛ دستگاه خلافت با مواجه این استقبال مشروعیت خود را در خطر دید ومردم را از ارتباط با امام منع کرد. [5]

    حضور امام سبب گردید کانون‌های علمی درایران شکل گیرد چراکه دانشمندانی از خاندان امامت وسادات و علویان پس از هجرت امام، به سوی ایران رهسپار شدند، این موج مهاجرت نیز طبعا تاثیرات فرهنگی زیادی داشت مثلاً حرکت حضرت معصومه به سوی ایران و استقرار ایشان حضرت درقم سبب، زمینه‌ساز حضور دانشمندان زیادی در قم شده و قم در مسیر تاریخ مبدل به قوی ترین کانون علمی اسلامی گردید. براین اساس می توان گفت حضور امام رضا ع در ایران از نظر رشد علمی بسیار چشمگیر بوده است.
     

    ۱. تاسیس وتوسعه فضاها وموقوفات فرهنگی

       بعد از شهادت امام در سنا آباد، محل دفن حضرت مبدل به عبادتگاه بزرگ اسلامی و یکی از کانون‌های علمی در آن تاسیس شد‌؛ روضه مطهره رضويه از همان روز نخست خادم داشته و شخصي كليددار حرم مطهر بوده است. پس از مدتي در كنار قبر آن حضرت مسجدي ساخته و در اختيار زائران قرار ميگيرد. به موازات ساختن مساجد رباط هايي نيز جهت سكونت زائران امام(ع) ساخته و متصديان در آنجا به فعاليت ميپرداختند و براي رفاه و آسايش زائران كوشش مي‌كردند؛ مشهد امام علي بن موسي الرضا(ع) محل مسكوني مي‌شود و اندك اندك در آنجا سكونت مي‌يابند و بعد از مدتي حالت يك قصبه را به خود ميگيرد و به «مشهدرضا » معروف مي‌گردد.[6]

    شاهرخ امير تيمور كه در هرات حكومت ميكرد، به مشهد مقدس عنايتي بسيار داشت. در اين ايام به دليل وجود امنيت، مردم از گوشه و كنار، براي زيارت به مشهد مشرف مي شدند. در اين دوره فضاهاي جديدي براي عبادت و زيارت ساخته مي‌شد و در اختيار زائران حضرت رضا(ع) قرار مي‌گرفت ، گوهرشاد، رواق بزرگ دارالسياده، رواق دارالحفاظ و رواق دارالسلام را ساخت و در همين زمان، مسجد مجلل و باشكوه گوهرشاد نيز بنا گرديد.[7]

    مسجد جامع گوهرشاد يكي از مهمترين و زيباترين مساجد تاريخي در بلاد و اماكن اسلامي به شمار ميرود احیا وتاسیس موقوفات دامنه دار فرهنگی در پیرامون مرقد امام رضا (ع) وحضرت معصومه نیز بهترین بستر برای توسعه فرهنگی واقتصادی در ایران شد. [8]

    ۱.  تاسیس مراکز درمانی

    براساس گزارش متون تاريخي همواره در جوار بارگاه ملكوتي حضرت علي بن موسي الرضا(ع) مرکز و محلی برای درمان بیماران و مسافران وجود داشته است که بعدها به شفاخانه و يا دارالشفاء شهرت یافت ، زائرین و مردم ساکن در جوار حرم از آن بهره مند می شدند. [9] به احترام آن حضرت وبرکت قبر مطهرش موقوفاتی نیز به این مراکز از طرف دوستداران اهل بیت (ع) اختصاص یافت وروز به روز این روند گسترش یافت که تا به امروز مبدل به مرکز درمانی بزرگ وقابل توجه با موقوفات خاص  گردیده است؛

    ۱.  تاسیس مدارس علمی و دینی

    پس از اینکه مدفن امام تبدیل به زیارتگاه و سپس شهر گردید و موقوفاتی به آن اختصاص یافت از نظر تمدنی شهرهای بزرگ از جمله شهر فعلی مشهد شکل گرفت و پیرامون حرم، مدارس دینی وعلمی و کتابخانه های متعدد ساخته و تاسیس گردید و مدتها خراسان  بعنوان کانون بزرگ علمی شد و از هرات، ماوراء‌النهر، نیشابور، سبزوار و دیگر کانونهای علمی جویندگان علم جذب این مراکز شدند و همه آنها تحت الشعاع این مرکز قرار گرفتند و مدارس علمی ودینی در این منطقه مجتمع گردید .

    در دوره تیموریان مدارس بزرگ با موقوفات ویژه در این شهر به فعالیت پرداختند  قبل از آن و در دوره صفویان
    و افشاریان همواره حاکمان به دیده احترام نسبت به این بارگاه نگریسته اند وهمین بینش ها سبب شده که رونق فرهنگی و علمی وتاثیرات این بقع با کرامت روز افزون گردد که دراینجا به اختصار به بخش کوچکی از آن اشاره گردید. [10]

     

    [1] . مجلسي، بحارالانوار، ج 2، ص 30.

    [2] . طبرسي، اعلام الوري باعلام الهدي، ج 2، ص 64.

    [3] . شيخ صدوق، عيون اخبارالرضا، ج1، ص 313 تا 388.

    [4] . ناصري داودي، تشيع در خراسان در عهد تيموريان، ص 66.

    [5] . عيون اخبارالرضا(ع)، ج2، ص 400و401.

    [6] .عطاردي، تاريخ آستان قدس، ج 2، ص 628. 629.

    [7] .عطاردي، تاريخ آستان قدس، ج 2، ص 630 و 631.

    [8] .همان، ص 554.

    [9] . اسكندر بيگ منشی ترکمن ، تاريخ عالم آراي عباسي، ج 1، ص 265.

    [10] . سعیدی، غلامرضا، تحقیقات تاریخی خراسان»، نامة آستان قدس، دوره ۶، شمـ ۱۷، نوروز ۱۳۴۳، صص۵۲، ۵۳.آستان قدس رضوی، دیروز و امروز، تهران، سحاب، ۱۳۵۶ش، صص۲۸، ۲۹، ۳۲، ۳۳، ۳۸، ۱۵۰، ۱۵۱.

در حال نمایش 1 نوشته (از کل 1)
  • شما برای پاسخ به این موضوع باید وارد شوید.
فهرست